Πολιτισμός

Σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με τρούλο. Κτίσθηκε το 1703 πάνω στα ερείπια δυο βυζαντινών ναών. Η εντοιχισμένη επιγραφή στο αέτωμα της εισόδου αναφέρει ότι ο ναός ανεγέρθηκε «εκ βάθρων» από το Μονεμβασιώτη ιατροφιλόσοφο Ανδρέα Λικίνιο. Το οικόσημο με το δικέφαλο αετό ανήκει στην οικογένεια του κτήτορα.

Τα κατασκευαστικά και μορφολογικά στοιχεία του μνημείου – στρογγυλός φεγγίτης, ελαφρά οξυκόροφα τόξα, πώρινο διάχωρο θύρας, αετωματικές απολήξεις όψεων, διακοσμητικά γείσα – φανερώνουν επιδράσεις δυτικής αρχιτεκτονικής.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το μνημείο ουδέποτε λειτούργησε ως εκκλησία. Στη περίοδο της Β΄ Τουρκοκρατίας χρησίμευσε ως οπλοστάσιο. Την εποχή του Καποδίστρια (1829) στέγασε το αλληλοδιδακτικό σχολείο της πόλης. Από το 1839 μέχρι τα μέσα περίπου του 20ού αιώνα λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο, στο οποίο μαθήτευσε και ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος.

Οκταγωνικός τρουλαίος ναός. Κτίσθηκε στην περίοδο της Α΄ Τουρκοκρατίας. Η ίδρυση του συνδέεται με τη μετάσταση της εικόνας της Παναγίας από τα Χρύσαφα Λακεδαίμονος.

Η θαυματουργή εικόνα βρέθηκε στο πηγάδι με το βλυχερό ύδωρ στη νότια πλευρά του ναού, όπου κτίσθηκε το παρεκκλήσι της Εύρεσης. Βόρεια εκτείνεται κτιριακή εγκατάσταση με την ονομασία «Κελλιά», που αρχικά ανήκε σε μοναστηριακό συγκρότημα.

Στην περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας ο ναός λειτούργησε ως ενοριακός.

Η μνήμη της Παναγίας Χρυσαφίτισσας, πολιούχου της πόλης, γιορτάζεται την επομένη της Κυριακής του Θωμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα

Οδηγίες πρόσβασης:

Από την πλατεία με το κανόνι στο κέντρο της Κάτω Πόλης στο Κάστρο, κατηφορίζουμε προς τα τείχη όπου βρίσκεται η ομώνυμη πλατεία – τάπια με την λευκή εκκλησία στο κέντρο της