Η μακρά θρησκευτική παράδοση των κατοίκων του Δήμου Μονεμβασιάς αντανακλάται στις πολυάριθμες ιστορικές εκκλησίες και μονές της περιοχής. Αυτοί οι τόποι λατρείας, κατάνυξης και μοναχισμού προσελκύουν κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό προσκυνητών και άλλων επισκεπτών, ενώ φιλοξενούν επίσης γαμήλιες τελετές και βαπτίσεις ντόπιων και ξένων.

Στο Κάστρο της Μονεμβασιάς δεσπόζει η εκκλησία του Ελκόμενου Χριστού με την ανεκτίμητης αξίας εικόνα της Σταύρωσης η οποία επέστρεψε στην φυσική της θέση το 2011 μετά από μια απουσία 31 ετών, αφού είχε κλαπεί από αρχαιοκάπηλους. Άλλες σημαντικές εκκλησίες του Κάστρου είναι η Παναγία Χρυσαφίτισσα, καθώς και η Αγία Σοφία στην Πάνω Πόλη.

Διάσπαρτοι στα χωριά του Δήμου Μονεμβασιάς βρίσκονται σημαντικοί βυζαντινοί ναοί και γραφικά ξωκλήσια όπως ο Άγιος Αθανάσιος στη Παντάνασσα, ο Άγιος Νικόλαος στον ομώνυμο οικισμό , ο Άγιος Γεώργιος καλά κρυμμένος στις πλαγιές του όρους Βαβύλα κοντά στα Βελανίδια Βοιών, οι Δίδυμοι Ναοί – Κοίμησης της Θεοτόκου και Αγίας Άννας – στα Τέρια, ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος στο Χάρακα στα βόρεια του Δήμου αλλά και ο Προφήτης Ηλίας στο ομώνυμο ψαροχώρι νοτίως της Νεάπολης.

Από τα σημαντικότερα μοναστήρια της περιοχής είναι η Μονή Ευαγγελιστρίας κοντά στο Γέρακα και τη Ρειχιά. Στον Καβομαλιά υπάρχει σημαντικός αριθμός μικρών μοναστηριών και ασκηταριών. Δεν είναι τυχαίο πως η περιοχή έχει χαρακτηριστεί ως ‘’Μικρό Άγιον Όρος’’.

Εκκλησία ‘Παναγία Χρυσαφίτισσα’

Οκταγωνικός τρουλαίος ναός. Κτίσθηκε στην περίοδο της Α΄ Τουρκοκρατίας. Η ίδρυση του συνδέεται με τη μετάσταση της εικόνας της Παναγίας από τα Χρύσαφα Λακεδαίμονος.

Η θαυματουργή εικόνα βρέθηκε στο πηγάδι με το βλυχερό ύδωρ στη νότια πλευρά του ναού, όπου κτίσθηκε το παρεκκλήσι της Εύρεσης. Βόρεια εκτείνεται κτιριακή εγκατάσταση με την ονομασία «Κελλιά», που αρχικά ανήκε σε μοναστηριακό συγκρότημα.

Στην περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας ο ναός λειτούργησε ως ενοριακός.

Η μνήμη της Παναγίας Χρυσαφίτισσας, πολιούχου της πόλης, γιορτάζεται την επομένη της Κυριακής του Θωμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα

Οδηγίες πρόσβασης:

Από την πλατεία με το κανόνι στο κέντρο της Κάτω Πόλης στο Κάστρο, κατηφορίζουμε προς τα τείχη όπου βρίσκεται η ομώνυμη πλατεία – τάπια με την λευκή εκκλησία στο κέντρο της

Περιοχή:

Κάστρο Μονεμβασιάς

Πληροφορίες:

Δωρεάν είσοδος.

Ώρες λειτουργίας: 15 Μαρτίου έως 31 Οκτωβρίου, 10:00-13:00 και 16:30-19:30

Εκκλησία ‘Ελκόμενος Χριστός’

Τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, τρεις ημικυκλικές αψίδες στα ανατολικά και θολωτό νάρθηκα στα δυτικά. Στην αψίδα του ιερού διαμορφώνεται σύνθρονο με τον επίσκοπο θρόνο στο μέσον. Η αρχιτεκτονική μορφή που έχει σήμερα ο ναός προήλθε από μετασκευές σε διαφορετικές εποχές.

Η αρχική οικοδομική του φάση ανάγεται πιθανόν στους παλαιοχριστιανικούς χρόνους (6ος – 7ος αιώνας). Στον 11ο – 12ο αιώνα χρονολογείται το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη που είναι ενσωματωμένο στη νότιο πλευρά του ναού. Το 1538 ο δικαιοφύλακας (εκκλησιαστικό αξίωμα) Γεώργιος Κουγκύδας κατασκεύασε στο νότιο τοίχο τις αντηρίδες. Το 1697 προστέθηκαν ο τρούλος και ο νάρθηκας. Στους επόμενους αιώνες (18ος – 20ός αιώνας) έγιναν επισκευές και κατασκευάσθηκε βορειοδυτικά το κωδωνοστάσιο.

Ο ναός απογυμνώθηκε πολλές φορές από τις φορητές εικόνες και τα κειμήλιά του. Ο αυτοκράτορας Ισαάκιος Β΄ Άγγελος (1185 – 1195) αφαίρεσε την εικόνα του Ελκομένου Χριστού και τη μετέφερε στο παρεκκλήσι του Αρχάγγελου Μιχαήλ στα Σθένια της Κωνσταντινούπολης. Η εικόνα της Σταύρωσης (β΄ μισό του 14ου αιώνα), μετά την περιπέτεια της κλοπής της από αρχαιοκάπηλους και την επι πολλά έτη έκθεσή της στο  Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, επέστρεψε το 2011 στον ναό του Ελκομένου Χριστού. Η συγκεκριμένη εικόνα θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες και ωραιότερες της λεγόμενης Παλαιολόγειας Αναγέννησης και αποτελεί ανεκτίμητης αξίας εκκλησιαστικό κειμήλιο.

Σήμερα, το εσωτερικό του ναού κοσμούν μεταβυζαντινές εικόνες (17ος – 18ος αιώνας), όπως ο Ελκόμενος Χριστός, η Παναγία στον τύπο προ Σταυρού, ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και η Γέννηση του Χριστού στο τέμπλο, και η «Κυρία η Παντάνασσα» στο προσκυνητάρι. Τα μαρμάρινα γλυπτά που είναι εγκατασπαρμένα γύρω από το μνημείο ή εντοιχισμένα σε αυτό χρονολογούνται στους παλαιοχριστιανικούς και βυζαντινούς χρόνους. Το σημερινό μαρμάρινο τέμπλο κατασκευάσθηκε το 1901 από τον Τήνιο μαρμαρογλύπτη Γεώργιο Καπαριά και αντικατέστησε ένα παλαιότερο ξυλόγλυπτο, που είναι τοποθετημένο στο ναό της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας.

Οδηγίες πρόσβασης:

Περπατώντας στο κεντρικό καλντερίμι του Κάστρου φθάνουμε στην κεντρική πλατεία με το κανόνι όπου δεσπόζει ο ναός του Ελκομένου Χριστού.

Περιοχή:

Κάστρο Μονεμβασιάς

Πληροφορίες:

Δωρεάν είσοδος.

Για τις ώρες λειτουργίας παρακαλούμε επικοινωνήστε με τα τηλέφωνα 2732061408, 6946680980