Οι επισκέπτες του Δήμου Μονεμβασιάς – όπως και των άλλων περιοχών της Πελοποννήσου – θα ανακαλύψουν έναν τόπο που γέννησε και συνεχίζει να γεννά έναν σπουδαίο πολιτισμό. Η διαχρονική εξέλιξη του πολιτισμού φαίνεται μέσα από τα αναρίθμητα ιστορικά μνημεία της περιοχής που καλύπτουν μια μακρά περίοδο από τα προϊστορικά χρόνια και την κλασική αρχαιότητα μέχρι το Βυζάντιο και τη σύγχρονη εποχή. Ιδίως η Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς αποτελεί μια μοναδική στο είδος της κιβωτό γνώσεων για τον πολιτισμό της μεσαιωνικής Πελοποννήσου, χάρη στα καλοδιατηρημένα κτίρια του Πάνω και Κάτω Κάστρου αλλά και τα ευρήματα που εκτίθενται στην Αρχαιολογική Συλλογή της Μονεμβασιάς. Πολλές πληροφορίες για τον καθημερινό πολιτισμό και τη λαϊκή παράδοση της περιοχής δίνουν επίσης τα λαογραφικά μουσεία των Βελιών και της Ρειχιάς.

Ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό κεφάλαιο αποτελεί η χριστιανική παράδοση της περιοχής. Διάσπαρτα σε όλη τη χερσόνησο βρίσκονται δεκάδες εκκλησίες και μοναστήρια που δείχνουν τους στενούς δεσμούς των κατοίκων με τη θρησκεία αλλά και το υψηλό επίπεδο των μαστόρων και καλλιτεχνών που ανέγειραν και διακόσμησαν αυτούς τους χώρους κατάνυξης και μοναχισμού.

Εκτός από τον πολιτισμό του παρελθόντος, οι επισκέπτες του Δήμου Μονεμβασιάς έχουν την ευκαιρία να γνωρίζουν τη ζωντανή πολιτιστική δημιουργία μέσα από εκδηλώσεις κάθε μορφής, όπως λ.χ. συναυλίες, παραστάσεις και εκθέσεις εικαστικών. Το μεγαλύτερο φεστιβάλ που πραγματοποιείται στο Δήμο είναι τα Ρίτσεια. Πρόκειται για μια μεγάλη θερινή γιορτή αφιερωμένη στο Γιάννη Ρίτσο, διασημότερο τέκνο της Μονεμβασιάς και ποιητή που γνώρισε την παγκόσμια αναγνώριση μέσα από το έργο του.

Εκκλησία ‘Άγιος Γεώργιος (Πίσω Άι-Γιώργης)’

Ένα προσκύνημα πολύ ιδιαίτερο σε ένα περιβάλλον ιερό και γαλήνιο. Μία από τις ωραιότερες, κατανυκτικές τοποθεσίες άγριας βλάστησης υποδέχεται τον επισκέπτη.

Το εκκλησάκι του Πίσω Άι-Γιώργη ησυχάζει ανάμεσα σε πελώρια δέντρα. Στα πόδια του απλώνεται ένα μεγάλο φυσικό αλώνι και ξέφωτο. Ο μονόκλιτος ναός παλαιότερα ήταν καθολικός μοναστηριού και βρίσκεται δίπλα στα ερείπια τριών άλλων ναών. Το σύνολο αυτό θυμίζει τις επάλληλες οικοδομικές φάσεις των ναών στα Πεντάγια της Μάνης. Το τέμπλο και οι επιφάνειες του ναού έχουν ασβεστωθεί.

Στα μέσα του 14ου αιώνα πρέπει να τοποθετηθεί ο διάκοσμος του Αγίου Γεωργίου, που αν και επαρχιακό μνημείο, φαίνεται να ακολουθεί τα πρότυπα των μεγάλων υστεροβυζαντινών κέντρων της Πελοποννήσου. Τα μάτια των αγίων στις τοιχογραφίες έχουν καταστραφεί μάλλον από κατακτητές. Σύμφωνα με μαρτυρίες ντόπιων κατοίκων έγινε σφαγή γυναικόπαιδων στον χώρο του μοναστηριού κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Οδηγίες πρόσβασης:

Είναι το τέρμα της πεζοπορικής διαδρομής Δ8. Από τη Νεάπολη, ακολουθώντας τον δρόμο προς Βελανίδια, στα 7χλμ περίπου και φτάνοντας στην κορυφή του όρους Βαβύλα, στρίβετε αριστερά στον χωματόδρομο που κατηφορίζει στην κοιλάδα του. Ο ναός βρίσκεται σε απόσταση 1,4 χλμ. περίπου από το δημόσιο δρόμο.

Περιοχή:

Σε βαθύ ρέμα, πίσω από το όρος Κριθίνα.

Πληροφορίες:

Ελεύθερη είσοδος.

Η εκκλησία είναι πάντα επισκέψιμη.

 

Εκκλησία ‘Προφήτης Ηλίας’

Το ολόλευκο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία κρέμεται κυριολεκτικά πάνω στο βράχο στο γραφικό λιμανάκι του ομώνυμου οικισμού. Η Αγία Τράπεζα είναι κτιστή και υπάρχουν εικόνες σπουδαίας λαϊκής τέχνης των αρχών του 20ού αιώνα. Πολλά είναι τα ζευγάρια που έχουν επιλέξει τον γραφικό αυτό χώρο για την τέλεση του γάμου τους ή την βάπτιση των παιδιών τους.

Σύμφωνα με προφορικές παραδόσεις των ντόπιων, υπάρχει ιδιαίτερος λόγος που μια εκκλησία του Προφήτη Ηλία, που συνήθως συναντάται στις βουνοκορφές, κτίστηκε στο λιμανάκι αυτό. Πριν δύο αιώνες περίπου ταξίδευε στον Καβομαλιά ένα καράβι κατακτητών με σκλάβο και έναν Έλληνα βοσκό. Η θάλασσα ήταν τόσο τρικυμιώδης που κινδύνεψαν και ο βοσκός έκανε προσευχή στον Προφήτη Ηλία, προστάτη των βοσκών. Ο καπετάνιος που τον είδε, είχε φοβηθεί τόσο πολύ που του υποσχέθηκε ότι αν σωθούν, θα κτίσει μία εκκλησία για τον Άγιό του. Τελικά το καράβι σώθηκε καταφεύγοντας στο λιμανάκι του Προφήτη Ηλία και κτίστηκε το εκκλησάκι εκεί.

Κατά μία άλλη εκδοχή, ο ναός είναι κατά πολύ παλαιότερος. Αναφέρεται μάλιστα ως «Αjiasilis– Aγιασιλίς» στον πορτολάνο του 1500 μ.Χ., του γνωστού Τούρκου Ναυάρχου, Πίρι Ρέις

Οδηγίες πρόσβασης:

Ξεκινάτε από τον Άγιο Νικόλαο προς τον Προφήτη Ηλία οδικώς. Η απόσταση είναι 7χλμ περίπου. Το εκκλησάκι είναι στη διαδρομή Δ12 των πεζοπορικών διαδρομών.

Περιοχή:

Οικισμός Προφήτη Ηλία, Άγιος Νικόλαος Βοιών