Πέμπτη, 08 Δεκέμβριος 2016 10:39

(Ξανά) Γνωρίστε την Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς – Ανάδειξη Μνημείων και επαναλειτουργία της Άνω Πόλης

Η μεσαιωνική πολιτεία της Μονεμβασιάς κάθε χρόνο προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Πέρα από το γεγονός ότι διατηρεί αναλλοίωτη την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, έχει την ιδιαιτερότητα ότι δεν έπαψε ποτέ να κατοικείται με αποτέλεσμα να παραμένει ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας διαμέσου των αιώνων. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια συστηματική προσπάθεια συντήρησης και ανάδειξη των μνημείων της καστροπολιτείας. Πιο συγκεκριμένα τη χρονιά που πέρασε ολοκληρώθηκε μια σειρά από έργα τα οποία άλλαξαν τη φυσιογνωμία του κάστρου και αποτελούν έναν επιπλέον λόγο να... ξαναγνωρίσετε την καστροπολιτεία.


Η νέα Πλατεία της Χρυσαφίτισσας
Στα νότια τείχη της Καστροπολιτείας της Μονεμβασιάς, μια ανάσα από τη θάλασσα και υπό τη σκιά του υψηλού και επιβλητικού βράχου, απλώνεται σε μια έκταση περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων η mnimeia xrysafitissaπλατεία της Χρυσαφίτισσας, η μεγαλύτερη της Κάτω Πόλης. Η πλατεία αποτελεί το νέο «στολίδι» της Μεσαιωνικής Πολιτείας, καθώς ύστερα από επίμονη δουλειά, σχεδιασμό και άψογη συνεργασία της δημοτικής αρχής με όλους τους εμπλεκόμενους επιστήμονες και φορείς, ανακαινίστηκε πλήρως. Στην πλατεία της Χρυσαφίτισσας θα συναντήσει κανείς και τον κατάλευκο ομώνυμο ναό της Παναγίας, της πολιούχου και της προστάτιδας της πόλης, ο οποίος κτίστηκε την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας και εντυπωσιάζει με την απλότητα και τη λιτότητα του. Σε αυτήν την πλατεία, εορτάζεται κάθε χρόνο (κινητή εορτή) η μνήμη της Παναγίας της Χρυσαφίτισσας, με το καθιερωμένο πανηγύρι και τις εορταστικές εκδηλώσεις. Η εκκλησία, η οποία κτίστηκε τον 17ο αιώνα στη θέση του παλιότερου ναού της Παναγίας της Οδηγήτριας που υπήρχε πριν από το 1150 μΧ, είναι ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό και ιστορικό «αριστούργημα» που έχει εμπλουτίσει με πολλές ιστορίες την λαϊκή παράδοση. Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα της Παναγίας μεταφέρθηκε με θαυματουργό τρόπο από τα Χρύσαφα Λακωνίας στη Μονεμβασία, εξ’ου και το όνομα της. Η εικόνα, η οποία κοσμεί σήμερα το ναό, φέρεται να είναι έργο του 15ου -16ου αιώνα και αποτελεί έργο εξαιρετικής Βυζαντινής Τέχνης. Κατά την παράδοση η εικόνα βρέθηκε σε πηγάδι στη νότια πλευρά του ναού, κάτω από τον οποίο αναβλύζει έκτοτε πόσιμο νερό, το οποίο καλείται «αγίασμα Χρυσαφιτίσσης».

 
Το ανακαινισμένο ανατολικό τείχος της Μονεμβασιάςmnimeia anatoliko teixosΜετά την νέα μορφή της πλατείας της Χρυσαφίτισσας, ιδιαίτερη αναφοράς χρήζει το νέο αποκαταστημένο τείχος της ανατολικής πλευρά της Κάτω Πόλης που σίγουρα θα αποτελέσει μια ευχάριστη έκπληξη για τον επισκέπτη. Το ανατολικό τείχος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του οχυρωματικού περίβολου της Κάτω πόλης. Είναι σχεδόν ευθύγραμμο με συνολικό μήκος 80,60 m εγκάρσια τοποθετημένο στις ισοϋψείς καμπύλες του εδάφους. Στη βόρεια απόληψη του υπάρχει πύργος με προμαχώνα. Ο πύργος καλύπτεται με θόλο και διαθέτει δύο επίπεδα που χωρίζονται με ξύλινο πάτωμα και υπήρχε τζάκι για τις ανάγκες διαμονής της φρουράς. Στη νότια πλευρά υπάρχει τρουλωτός πυργίσκος - φυλάκιο με τοξωτά ανοίγματα που συνδέεται με το επιθαλάσσιο τείχος και είναι γνωστός από ενετικά έγγραφα ως «Posto di San Rocco». Λίγο πιο χαμηλά υπάρχουν δύο κανονιοστάσια και μια θυρίδα μικρού πυροβόλου όπλου. Σε όλο το μήκος του τείχους υπάρχουν επάλξεις και τυφεκιοθυρίδες. Στο εσωτερικό του υπάρχει βαθμιδωτός περίδρομος για την κίνηση των αμυνόμενων. Στο μέσον του τείχους υπάρχει μια πύλη που συνδέει την κεντρική μέση οδό της πόλης με την με το ανατολικό τμήμα και εξυπηρετούσε εμπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Η αποκατάσταση και ανάδειξη του Ανατολικού τείχους υλοποιήθηκε από την 1η Σεπτεμβρίου 2012 έως τις 21 Δεκεμβρίου 2015 με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Δυτικής Ελλάδας -Πελοποννήσου -Ιονίων Νήσων (ΔΕΠΙΝ 2007-2013) με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της ΕΕ. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ήταν 450.000 ευρώ.


Τα έργα συντήρηση και ανάδειξης στην εκκλησία της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας και της Αγίας Άννας
Ο ναός της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας ή Κρητικιάς είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και εντυπωσιακούς ναούς της Μονεμβασιάς. Βρίσκεται στο Κέντρο της Κάτω Πόλης, κοντά στο ναό του Ελκόμενου mnimeia myrtidiotissaΧριστού και είναι μία από τις 26 σωζόμενες εκκλησίες της Καστροπολιτείας. Ονομάζεται Μυρτιδιώτισσα γιατί σύμφωνα με τις προφορικές μνήμες, στο εσωτερικό της φυλασσόταν η εικόνα της Παναγίας των Μυρτιδίων, η λατρεία της οποία προέρχεται από τα Κύθηρα. Σύμφωνα με την επικρατούσα τοπική παράδοση η εκκλησία ιδρύθηκε από τον Επίσκοπο Κυθήρων Φιλόθεο Δαρμάριο, ο οποίο καταγόταν από τη Μονεμβασιάς και θεωρείται ότι διέδωσε τη λατρεία της Μυρτιδιώτισσας στην πόλη. Αποκαλείται όμως και Παναγία Κρητικιά διότι σχετίζεται με το σημείο που κατοίκησαν οι πρόσφυγες που ήλθαν στη Μονεμβασιά, από την Κρήτη, την περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας (1690- 1715). Μάλιστα η κατασκευή και η μορφολογία του ναού παραπέμπουν στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική εκείνης της περιόδου, η οποία προσέλαβε μνημειώδεις εκφράσεις στη Μονεμβασιάς. Οι εργασίες αποκατάστασης πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με εγκεκριμένη μελέτη που έγινε από την αρχαιολόγο Παναγιώτα Σκάγκου και την Κωνσταντίνα Ντουβή αρχιτέκτονα-μηχανικό της 5ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.


Ο ναός της Αγίας Άννας
Η εκκλησία βρίσκεται κοντά στη δυτική πύλη του τείχους της Κάτω Πόλης και στο δυτικό προμαχώνα. Πρόκειται μια δίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική που ανατολικά καταλήγει σε μια ημικυκλική αψίδα ιερού. Τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της εκκλησίας τοποθετούν την κατασκευή της στην περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας (1690-1715), όπως και την εκκλησία της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας. Όλες οι εργασίες αποκατάστασης του ναού της Αγίας Άννας έγιναν σύμφωνα με εγκεκριμένη μελέτη που εκπονήθηκε από το επιστημονικό προσωπικό της 5η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.


Η νέα όψη και το άνοιγμα στο κοινό της Άνω Πόλης
Το έργο με τίτλο «Ανάδειξη περιοχής ναού Αγίας Σοφίας και Κεντρικής Πύλης στην Άνω Πόλη Μονεμβασίας» mnimeia katw poliεντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» (Άξονας προτεραιότητας 03 – Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος) και υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία κατά το χρονικό διάστημα από 7/12/2013 έως 31/12/2015 αρχικά από την 5η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και εν συνεχεία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας. Στο πλαίσιο των εργασιών αποκαλύφθηκε και αναδείχθηκε μια γειτονιά της Άνω Πόλης, που περιλαμβάνει το συγκρότημα της κεντρικής πύλης με τους επιμέρους χώρους του και τον πλησιόχωρο ανώνυμο ναό, δύο οικίες και δίκτυο δρόμων, το οποίο συνδέει την πύλη με το λαμπρότερο βυζαντινό μνημείο της Μονεμβασίας, τον ναό της Αγίας Σοφίας ή Παναγίας Οδηγήτριας. Τα μνημεία αυτά συνιστούν μια ενδιαφέρουσα ενότητα του οικιστικού συνόλου της καστροπολιτείας παρέχοντας με εύληπτο και διδακτικό τρόπο πληροφορίες για την οργάνωση και τις λειτουργίες μιας πόλης-κάστρου με συνεχή χρήση από τον 6ο μέχρι και το 19ο αιώνα. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε ανάδειξη της αξιόλογης τοπικής χλωρίδας με τη δημιουργία μικρών υπαίθριων φυτολογικών συλλογών. Με τις επεμβάσεις αποδόθηκε στο κοινό μία κεντρική γειτονιά της Άνω Πόλης, όπου τα μνημεία στερεώθηκαν και αναδείχθηκαν σε εκθέματα, προβλήθηκε η ιστορική και εκπαιδευτική τους αξία, και ενισχύθηκε ο κοινωνικός τους χαρακτήρας μέσα από την ένταξή τους στο δίκτυο περιήγησης της καστροπολιτείας.

Πλέον η Άνω Πόλη και η εκκλησία της Αγίας Σοφίας, είναι ανοικτοί για το κοινό, καθημερινά από 07:30 έως 14:30.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Η γέφυρα Μονοπάτια και πεζοπορικές διαδρομές »